काठमाडौं । भोटेकोसी बाढीले नेपालतर्फ ठूलो मानवीय क्षति पुर्‍याएको विवरण सार्वजनिक भइरहँदा त्यसको असर चीनको केरुङसम्म फैलिएको देखिएको छ। बाढीपछि नेपालमा मात्रै २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन रहेको अवस्थामा चीनको केरुङमा थप १०४ नेपाली नागरिकको अवस्था अज्ञात रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

भदौ १० गते अचानक आएको बाढीले नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा रहेका संरचना तथा आवागमन प्रभावित बनाएपछि ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन भएका हुन्। चीनको केरुङस्थित पोर्टसमेत बाढीले बगाएपछि त्यहाँ रहेका विदेशी नागरिकको अवस्थाबारे चीन सरकारले सम्बन्धित देशलाई जानकारी गराएको छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार केरुङमा बाढीपछि कुल २६१ जना विदेशी नागरिक सम्पर्कविहीन भएका छन्। तीमध्ये सबैभन्दा धेरै नेपाली नागरिक छन्।

केरुङमा सम्पर्कविहीन हुने विदेशीमध्ये नेपालका १०४, भारतका ४९, लाट्भियाका ३३, अमेरिकाका १८ र बेलायतका १५ जना छन्। अस्ट्रेलिया र क्यानडाका ६/६ जना तथा दक्षिण अफ्रिकाका चार जना सम्पर्कविहीन छन्।

त्यस्तै जर्मनीका तीन, आयरल्यान्ड, नेदरल्यान्ड्स र न्युजिल्यान्डका दुई/दुई तथा फिनल्यान्ड, हंगेरी, कजाकास्तान, लिथुवानिया, पोर्चुगल, स्पेन र युक्रेनका एक/एक जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरण छ।

नेपालभित्रै पनि हजारौंको अत्तोपत्तो छैन

बाढीको मुख्य मानवीय क्षति भने नेपालतर्फ देखिएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार आइतबार साँझसम्म बाढीमा परी ७८१ जनाको मृत्यु भएको वा मानव अंग फेला परेको छ।

सबैभन्दा धेरै चितवनमा २७२ जनाको शव तथा मानव अंग फेला परेको छ। नवलपरासी पूर्वमा १९९, नवलपरासी पश्चिममा १००, गोरखामा ५८, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, तनहुँमा ३७ र रसुवामा १३ जनाको शव तथा मानव अंग फेला परेको प्राधिकरणले जनाएको छ।

मृतकको संख्या ठूलो भए पनि अझै २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन रहेकाले बाढीको वास्तविक मानवीय क्षतिको तस्वीर अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।

सम्पर्कविहीन हुनेमा सुरक्षाकर्मी, सरकारी कर्मचारी, जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत जनशक्ति, विदेशी नागरिक र स्थानीय नागरिकसमेत छन्।

प्राधिकरणका अनुसार ९३३ जना विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत, ५९२ जना विदेशी नागरिक र विदेशी नागरिकसँगै घुम्न गएका १२७ जना नेपाली सम्पर्कविहीन छन्। त्यस्तै रसुवाका ५६२, नुवाकोटका ११५ र मकवानपुरका ६५ जना पनि सम्पर्कविहीन छन्।

सुरुङबाट २७९ जनाको उद्धार

बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेका मानिसलाई समेत उद्धार गरिएको छ। अहिलेसम्म सुरुङबाट २७९ जनाको उद्धार भएको प्राधिकरणले जनाएको छ।

समग्रमा बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट ९ हजार ४३५ जनाको उद्धार भइसकेको छ। नेपाली सेनाले हवाई माध्यमबाट २५४ जना विदेशी र ३ हजार ६७ नेपालीको उद्धार गरेको छ।

२० हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी खोजीमा

बेपत्ताको खोजी र उद्धारका लागि २० हजार ६१८ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ।

नेपाल प्रहरीका ७ हजार ८९४, नेपाली सेनाका ८ हजार ५२१ र सशस्त्र प्रहरी बलका ४ हजार २०३ जना सुरक्षाकर्मी खोज तथा उद्धारमा खटिएका छन्।

तर ठूलो भूभागमा बाढी र पहिरोले सडक तथा भौतिक संरचना क्षतिग्रस्त बनाएका कारण सम्पर्कविहीनको खोजी सहज छैन।

एउटै विपत्तिको सीमापार असर

नेपालमा ७८१ जनाको मृत्यु तथा २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन भएको विवरण र चीनमा २६१ विदेशी नागरिक सम्पर्कविहीन भएको तथ्यले भोटेकोसी बाढीको प्रभाव सीमाभित्र मात्र सीमित नरहेको देखाएको छ।

विशेषगरी केरुङमा सम्पर्कविहीन १०४ नेपालीको विवरणले बाढीले नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा आवतजावत तथा व्यापारिक गतिविधिमा संलग्न नेपालीसमेत जोखिममा परेको देखाउँछ।

हाल उपलब्ध विवरणमा चीनतर्फ बाढीका कारण मृत्यु भएका व्यक्तिको संख्या खुलाइएको छैन। त्यसैले नेपाल र चीनको मृतक संख्या जोडेर संयुक्त मृत्यु संख्या घोषणा गर्न सकिने अवस्था छैन। केरुङमा सम्पर्कविहीन नेपालीको खोजी तथा नेपालतर्फ बेपत्ताको खोजी जारी रहेकाले आगामी विवरणसँगै विपत्तिको वास्तविक मानवीय क्षतिको तस्वीर थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।